6. oktobra 1988. godine izvedena je prva transplantacija matičnih ćelija iz pupčane vrpce. Danas, 38 godina kasnije, ovaj događaj predstavlja jednu od najvažnijih prekretnica u razvoju transplantacione medicine.

Kada se govori o potencijalu matičnih ćelija iz krvi pupčanika, teško je ne vratiti se na priču koja je promenila tok medicine. Tog 6. oktobra 1988. godine, petogodišnji Matthew Farrow primio je transplantaciju matičnih ćelija iz krvi pupčanika svoje sestre. Matt je bolovao od Fanconi anemije, retkog genetskog oboljenja i koje je u njegovom slučaju zahtevalo transplantaciju. Njegova sestra Alison bila je zdrava i genetski odgovarajući donor.

Jedan uzorak koji je promenio istoriju

U vreme kada je transplantacija izvedena, korišćenje krvi pupčanika kao izvora matičnih ćelija bilo je potpuno novo i eksperimentalno. Krv iz pupčanika prikupljena je nakon rođenja Mattove sestre, a zatim zamrznuta i sačuvana za transplantaciju. Nekoliko meseci kasnije porodica je otputovala u Pariz, gde je transplantaciju izvela dr Eliane Gluckman u bolnici Hôpital Saint-Louis. U realizaciji ovog istorijskog poduhvata učestvovali su stručnjaci iz SAD i Francuske, među njima dr Joanne Kurtzberg i dr Hal Broxmeyer.

Danas je od tog prvog postupka prošlo 38 godina. Njegova priča postala je simbol početka jedne nove oblasti medicine i pokazatelj da ono što se nekada smatralo eksperimentalnim može postati deo savremene medicinske prakse. Razvijale su se metode prikupljanja, obrade, zamrzavanja i čuvanja uzoraka, a istovremeno se širilo i razumevanje njihovog potencijala u transplantacionoj medicini.

Matične ćelije iz krvi pupčanika koriste se u lečenju različitih hematoloških, imunoloških i drugih bolesti, a oblast ćelijske i regenerativne medicine nastavlja da se razvija. Zato je datum 6. oktobar mnogo više od istorijske godišnjice. On nas podseća na trenutak kada je prvi put pokazano šta matične ćelije iz krvi pupčanika mogu da znače za život jednog deteta.

Bio Save Group danas posluje u sedam zemalja regiona: Srbiji, Sloveniji, Hrvatskoj, Crnoj Gori, Albaniji, Bosni i Hercegovini i Severnoj Makedoniji. FamiCord Grupa, čiji je Bio Save partner, prema broju upotrebljenih uzoraka za lečenje matičnim ćelijama predstavlja lidera u Evropi. U laboratorijama FamiCord Grupe danas je sačuvano više od MILION uzoraka matičnih ćelija, dok grupa sarađuje sa više od 100 bolnica širom sveta. Bio Save je tokom godina postao važan deo ove priče i regionalna tačka povezivanja porodica sa savremenim mogućnostima u oblasti matičnih ćelija. Stručnost, iskustvo i saradnja sa FamiCord Grupom omogućavaju roditeljima u Srbiji i regionu pristup standardima i infrastrukturi jedne od vodećih evropskih grupacija u ovoj oblasti.

Bio Save je, takođe, godinama prisutan na međunarodnim stručnim skupovima posvećenim matičnim ćelijama. Na kongresu Cord Blood Connect, jednom od najznačajnijih međunarodnih skupova u ovoj oblasti, Bio Save Group i Bio Save Fondacija bili su među organizacijama iz regiona koje predstavljaju ovaj deo Evrope na međunarodnoj sceni.

Pre 38 godina, jedna porodica i jedan uzorak krvi pupčanika bili su deo medicinskog poduhvata čiji se značaj tada još nije mogao u potpunosti sagledati. Danas iza razvoja ove oblasti stoje decenije istraživanja, hiljade medicinskih postupaka i milioni sačuvanih uzoraka.

Priča o Matthewu Farrowu zato nije samo priča o prvoj transplantaciji matičnih ćelija iz krvi pupčanika. To je priča o tome kako je jedan mali uzorak sačuvan na rođenju postao deo velikog pomaka u medicini.